Door: Kesty van Ree.

Laten we eerlijk zijn: leven met hersenletsel is pittig. Dingen die eerst vanzelf gingen, kosten nu veel meer moeite. Je geheugen laat je soms in de steek, concentreren is lastig, en je energie? Die lijkt wel sneller op dan je koffie. Het is frustrerend, vermoeiend en soms gewoon ronduit klote.

En dan hoor je mensen zeggen: ” Je moet gewoon een goede mindset hebben”! Mindset? denk jij, wat bedoel je daarmee?

Mindset: meer dan positiviteit

Als we het hebben over “mindset”, denken mensen vaak aan “gewoon positief denken.” Maar het gaat dieper dan dat. Mindset is de manier waarop je naar jezelf, je situatie en je mogelijkheden kijkt. De bekende psychologe Carol Dweck onderscheidt twee vormen: een fixed mindset (waarbij je gelooft dat je eigenschappen vastliggen) en een growth mindset (waarbij je gelooft dat je jezelf kunt ontwikkelen, ook al is het moeilijk). Misschien heb je wel eens van de termen gehoord, misschien ook niet. Het is in ieder geval interessant genoeg om eens verder in te verdiepen. Vind ik 🙂 En dus ook ook om hier met jullie te delen. Misschien heb je er wel iets aan?

Voor ons mensen met NAH is een growth mindset niet zomaar een luxe—het is vaak meer een overlevingsstrategie. Het is het besef dat je misschien niet meer de oude wordt, maar dat je wél stappen kunt zetten. Misschien niet zoals vroeger, maar op een nieuwe manier. Op jouw tempo.

De innerlijke strijd

Omdat NAH vaak gepaard gaat met onzichtbare klachten, maakt het dat ook gelijk extra lastig. De buitenwereld ziet niet altijd wat jij voelt. Juist dan is mindset een krachtig instrument. Niet om te doen alsof alles goed gaat, maar om jezelf telkens weer op te vangen, ook als het moeilijk is.

Een sterke mindset betekent niet dat je alles alleen moet doen. Het betekent dat je leert om hulp te vragen, grenzen te stellen, rust te nemen en successen, hoe klein ook, te vieren.

Mindset in actie

  • Focus op wat wél lukt. Elke stap vooruit is waardevol, hoe klein die ook lijkt.
  • Vergelijk jezelf niet met vroeger, maar met wie je gisteren was.
  • Geef jezelf toestemming om te rouwen én te groeien. Beide kunnen naast elkaar bestaan.
  • Gebruik tegenslagen als leermomenten. Niet om te ‘moeten leren’, maar omdat ze inzicht geven in hoe jij functioneert.
  • Omring jezelf met mensen die je steunen, maar ook die je in je kracht zetten.

Wat is een growth mindset?

En hoe zorg je dan dat je je naar een growth mindset ontwikkelt? En wat is dat eigenlijk?

Een growth mindset is een term van psychologe Carol Dweck. Zij ontdekte dat mensen met een growth mindset geloven dat ze hun vaardigheden kunnen ontwikkelen door inzet, leren en doorzettingsvermogen. In tegenstelling tot een fixed mindset, waarbij je denkt: “Ik ben nu eenmaal zo, dit kan ik gewoon niet.” Een growth mindset is dus ‘simpelweg’ het geloof dat je jezelf kunt blijven ontwikkelen, ongeacht je beperkingen. Dat je fouten mag maken, dat je mag leren, vallen én opstaan. Klinkt dat als iets voor jou?

Bij hersenletsel is die fixed mindset soms hardnekkig. Logisch ook. Want je merkt écht dat dingen anders gaan dan vroeger. Je raakt snel overprikkeld, dingen lukken niet meteen, je voelt je afhankelijk van anderen. Dan is het makkelijk om te denken: “Ik kan dit niet meer.” Maar juist dan is het belangrijk om te oefenen met denken: “Ik kan het nog niet.”

Stappen naar een growth mindset

Stap 1: Omarm het proces, niet het resultaat

Voor mensen met hersenletsel is de weg belangrijker dan het doel. Het gaat niet om perfectie, maar om progressie. Misschien lukt het vandaag niet om die hele e-mail te schrijven. Maar hé, je hebt de laptop aangezet. Je hebt het geprobeerd. En misschien lukt het morgen beter. Vier die kleine overwinningen. Ze tellen echt.

Stap 2: Herken je gedachten

Een growth mindset begint in je hoofd. Letterlijk. Let eens op wat je tegen jezelf zegt als iets niet lukt. Zeg je: “Zie je wel, ik ben dom geworden”? Of zeg je: “Oké, dit is lastig, maar ik ben aan het leren”? Het verschil is enorm.

Probeer jezelf te betrappen op die negatieve gedachten en herschrijf ze. Maak er een gewoonte van. Bijvoorbeeld:

“Ik kan dit niet” → “Ik kan dit nog niet.” “Ik ben traag” → “Ik neem de tijd die ik nodig heb.” “Anderen kunnen dit beter” → “Ik loop mijn eigen pad, in mijn eigen tempo.”

Stap 3: Zoek een veilige leeromgeving

Een growth mindset groeit sneller als je je veilig voelt om fouten te maken. Praat met mensen die je begrijpen. Dat kan een coach zijn, een vriend(in), of andere hersenletselhelden. Zoek iemand die je aanmoedigt als het tegenzit en met wie je ook kunt lachen om de gekke momenten (zoals drie keer vergeten waarom je de koelkast opendeed).

Stap 4: Wees geduldig. Echt geduldig.

Een growth mindset groeit niet van de ene op de andere dag. Zeker niet met hersenletsel. Soms voel je vooruitgang, en dan weer lijkt het alsof je terug bij af bent. Dat hoort erbij. Gun jezelf de tijd. Zie jezelf als iemand die elke dag een klein zaadje plant – en dat groeit, beetje bij beetje.

Stap 5: Geef jezelf credits

Kijk eens terug op wat je al allemaal hebt overwonnen. Misschien ben je weer begonnen met wandelen, lezen, of koken. Misschien heb je hulp durven vragen – ook dat is groei. Elke stap die je zet, hoe klein ook, laat zien dat je niet stil staat.

Tot slot: je bent niet alleen

Je hoeft dit niet allemaal zelf uit te vogelen. Er zijn zoveel anderen die ook met hersenletsel leven, die ook oefenen met mildheid, vallen en opstaan, en het ontwikkelen van een nieuwe mindset. Dus wees niet te streng voor jezelf. En onthoud: een growth mindset is geen eindbestemming. Het is een manier van leven. En jij bent al begonnen.